Recente updates:

Euthanasie / RTV

De NVVE wil dat euthanasie een gewone medische handeling wordt. Artsen zouden zich in hun oordeel over een euthanasie-aanvraag dan niet hoeven laten leiden door angst voor strafbaarstelling. Maar laten artsen zich daar wel door leiden? En is het feit dat euthanasie een niet gewone medische handeling is, niet ook een bescherming voor patienten tegen al te enthousiaste dokters? Een discussie tussen Robert Schurink van de NVVE en Gert van Dijk, ethicus van de KNMG. Van Dijk stelt dat euthanasie geen normaal medisch handelen is, geen plicht van de arts kan zijn, en dus ook niet het Strafrect gehaald kan worden. 

Ethiek / Interview

Transgenders willen dat alle borstconstructies en ook gezichtsontharing, erectieprothesen en gelaatscorrecties worden vergoed door zorgverzekeraars om hun geslachtsverandering te kunnen voltooien en een einde te maken aan het psychisch lijden in een verkeerd lichaam te zijn geboren. 

Naar mijn mening kan er echter geen onderscheid gemaakt worden tussen transgenders en vrouwen/mannen die met dezelfde klachten kampen, maar geen transgender zijn. Er zijn geen redenen de ene groep anders te behandelen dan de andere.  

Ethiek / Interview

Op 31 oktober 2015 verscheen een interview met mij in het NRC, in de rubriek 'Levenslessen'. Ik vertel daarin over mijn achtergrond, dilemma's en uitdagingen. Het interview werd gehouden door Brenda van Osch, die oa auteur is van het Onvoltooide Kind, waarin zij vertelt over haar prematuur geboren dochter, die ernstig gehandicapt bleek. Het was een bijzonder gesprek.    

Ethiek / Blog

Tijdens een symposium in het Spaarne ziekenhuis in Haarlem hield ik op 29 oktober 2015 een presentatie over passende zorg in de laatste levensfase: 'Niet alles wat kan, hoeft'. Ik beschrijf de mechanismes die ervoor kunnen zorgen dat mensen in de laatste levensfase niet altijd passende zorg krijgen. En wat valt eraan te doen?   

Ethiek / Column

Operaties die live op televisie worden uitgezonden trekken vaak veel kijkers. Deze uitzendingen zijn informatief bedoeld, maar het belang van de patiënt lijkt er niet mee gediend te zijn. Tijd voor een heroverweging.

Het komt met grote regelmaat voor: live uitgezonden operaties, gericht op een lekenpubliek. Zo waren onlangs onder andere een sectio, een nierdonatie en een prostaatresectie live op tv te zien. Volgens de makers van dergelijke uitzendingen zijn deze vooral ‘informatief’ bedoeld. Maar als dat het werkelijke doel is, is het de vraag waarom de operatie live uitgezonden moet worden. Informatie over medische ingrepen of de werking van een operatierobot kan ook worden verstrekt door achteraf gemonteerde beelden. Dat is ongetwijfeld minder spannend, maar operaties zijn bedoeld om veilig te zijn, niet spannend.

Voortplanting / Blog

Wat moeten zorgverleners doen als verstandelijk gehandicapte ouders een tweede kind willen? Wat is belangrijker: het recht op voorplanting, of de rechten van het - nog niet bestaande - kind?  

Transplantatie / Column

Xenotransplantatie – transplantatie van de ene diersoort naar de andere - is 'een belofte voor de toekomst en zal dat ook altijd blijven’, zo was jarenlang de gedachte. Hoewel er al meer dan een eeuw onderzoek naar wordt gedaan, is met name de afstoting steeds een onoverkomelijk probleem gebleken. Iedere keer als wetenschappers dachten dat ze het hadden opgelost, ontstonden nieuwe problemen. Maar mogelijk komt daar verandering in.

Voortplanting / Column

In hoeverre mogen artsen vrouwen met een zwangerschapswens de toegang tot voortplantingstechnieken op morele gronden ontzeggen? Mag een insteling vrouwen weigeren omdat ze alleenstaand zijn? 

Vaccinatie / Column

Meer druk op de naald

Gert van Dijk

Vaccins zijn een grote triomf van de moderne geneeskunde. Jaarlijks voorkomen ze zes miljoen sterfgevallen. In de westerse wereld zijn ziektes als mazelen en polio er vrijwel door uitgestorven. Toch waren onlangs in de VS, Duitsland en Nederland enkele onnodige sterfgevallen door mazelen. Oorzaak: ouders die hun kinderen niet laten vaccineren.

De motieven van ouders verschillen. Sommigen hebben religieuze bezwaren, anderen zien een complot van de farmaceutische industrie, zijn bang voor ‘gif’ in vaccins, of vrezen een relatie tussen autisme en vaccinatie. Ook gaan ouders er soms van uit of dat het ‘goed’ is voor kinderen als zij een ziekte doormaken, of denken zij dat ziektes als mazelen ‘niet meer voorkomen’ of ‘onschuldig’ zijn. Wrang genoeg gaan vaccinatieprogramma’s ten onderaan hun eigen succes: de ziektes waartegen gevaccineerd wordt zijn uit het collectieve geheugen verdwenen. Wie heeft nog wel eens een kind met tetanus,polio of difterie gezien?

De eerste reflex bij een dalende vaccinatiegraad is meestal ‘meer voorlichting’. Maar grote, algemene voorlichtingscampagnes zijn vaak contraproductief. Anti-vaccinatiegevoelens zijn precies dat: gevoelens, en die laten zich slecht door campagnes met wetenschappelijke feiten weerleggen.

Wat dan? In verschillende Amerikaanse staten mogen ongevaccineerde kinderen niet meer naar school. In Duitsland gaan stemmen op voor een vaccinatieplicht, in Australië voor het inhouden van kinderbijslag: ‘no jab, no pay’. Sommige Amerikaanse kinderartsen weigeren kinderen die bewust niet gevaccineerd zijn. Dergelijke maatregelen kennen vooral verliezers. Ongevaccineerde kinderen die geweigerd worden door kinderartsen kunnen gezondheidsschade oplopen. Kinderbijslag inhouden dupeert het kind zelf en betekent dat niet-vaccineren iets wordt van mensen die het zich kunnen veroorloven. Een vaccinatieplicht is vrijwel onmogelijk te handhaven en het is onwenselijk om kinderen de toegang tot school of crèche te ontzeggen.

Persoonlijk betreur ik ook dat soort maatregelen. Overreding is te verkiezen boven dwang, ook al omdat repressie vaak niet effectief is en bestaand wantrouwen van ouders waarschijnlijk alleen maar zal versterken.

Anti-vaccinatiegevoelens laten zich lastig bestrijden en de oplossing zal dan ook van verschillende kanten moeten komen. Artsen spelen daarin een centrale rol, zeker als zij een band hebben met de ouders. Die vertrouwensband kan worden ingezet in het gesprek met ouders . Huisartsen kunnen vaccinaties ‘bij de achterdeur’ aanbieden. Consultatiebureau-artsen en kinderartsen kunnen actiever het gesprek aangaan met ouders die vaccinaties afwijzen. Maar ook anderen kunnen een belangrijke rol spelen. School- en crècheleiders kunnen vaccinatie agenderen en in gesprek gaan met ouders die hun kinderen niet vaccineren. Veel ouders weten immers niet dat ongevaccineerde kinderen een gevaar kunnen zijn voor kinderen die nog niet gevaccineerd zijn of om medische redenen niet gevaccineerd kunnen worden. Vaccinatie doe je niet alleen voor je eigen kind, maar ook voor die van anderen. Ouders kunnen andere ouders erop wijzen dat het gevaarlijk en onverantwoordelijk is om gratis mee te liften op de groepsimmuniteit die gevaccineerde kinderen bieden. Religieuze leiders zouden hun achterban actiever kunnen wijzen op het individuele en gemeenschappelijke belang van vaccinatie.

Vaak stijgt de vaccinatiegraad direct nadat er een epidemie is uitgebroken. Helaas is het dan vaak te laat en zijn er al kinderen ernstig ziek geworden of overleden. Laten artsen en anderen er gezamenlijk voor zorgen dat het zover niet komt.

Vaccinatie / Column

De vaccinatiegraagd in Nederland is hoog, maar staat onder druk door ouders die om diverse redenen hun kind niet willen vaccineren. Maar vaccinatie doe je niet alleen voor je eigen kind. Een pleidooi voor een krachtdadiger beleid. 

Pagina's